Natuurwerkgroep Poelbroekpark

Bijzondere natuur in het Poelbroekpark
Mensen die van bijzondere natuur houden moeten beslist naar het Poelbroekpark gaan. Het is een van de meest vogelrijke gebieden rond Haarlem en ook op plantengebied is het een topper. En dan hebben we het nog niet eens over de dieren, want ook op dit gebied heeft het Poelbroekpark veel te bieden, al zal het moeilijk zijn ze te zien. Een van de meest bijzondere vogels die in het Poelbroekpark voorkomt is de roerdomp. Van deze reigerachtige komen in heel Nederland niet veel meer dan zo’n 350 broedparen voor. Ook tref je er de dodaars, blauwborst, nachtegaal, waterral, koekoek, bosrietzanger en tuinfluiter aan. Bovendien komen er drie verschillende wilde orchideeën voor. Zoveel bijzondere natuur in één klein gebied geeft wel aan dat het hier om een zeer ongewone plek gaat. Meer daarover leest u op het weblog Stadsplanten ( https://www.stadsplanten.nl/2017/04/__trashed/ ). In het tijdschrift Fitis van Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland verscheen voorjaar 2018 een fraai geïllustreerd overzichtsartikel over de Broedvogels van het Poelbroekpark vanaf de eeuwwisseling.

Vlinders
In 2018 is een begin gemaakt met de inventarisatie van de dagvlinders en libellen die in het Poelbroekpark voorkomen. Al snel werden de libellen Glassnijder en Vroege glazenmaker en de dagvlinders Boomblauwtje en Bruin blauwtje waargenomen. De Variabele waterjuffer, een soort van laagveengebied, komt er in een hoog aantal voor. Uit onderzoek naar de vegetatie bleek dat er gedurende het jaar in het Poelbroekpark veel te halen is voor boerenlandvlinders en andere insecten.

Vrijwilligers
Het Poelbroekpark is een kwetsbaar natuurgebied. Wanneer met te zwaar materieel wordt gewerkt raakt de bodem beschadigd. Een natuurwerkgroep van vrijwilligers werkt er daarom met licht materieel. Zij voeren het beheer zo uit dat het gebied geschikt blijft of wordt voor zeldzamere natuur. Het is een gezellige groep mensen, die van buiten werken houdt. Tijdens de koffiepauze is er altijd iets lekkers dat iemand heeft meegebracht. Wanneer je mee wilt doen kun je je aanmelden bij coördinator Niko Buiten, nikobuiten@online.nl.

Beheer
Om een vinger aan de pols te houden en het beheer te kunnen evalueren wordt natuur in het gebied regelmatig geïnventariseerd en gemonitord. Omdat exotische gewassen door hun overwoekering een bedreiging vormen voor inheemse gewassen worden deze invasieve exoten, zoals reuzenberenklauw en reuzenbalsemien, in aansluiting op internationale wetgeving verwijderd.
De activiteiten van de natuurwerkgroep worden mede mogelijk gemaakt dankzij een subsidie voor bewonersinitiatieven van de gemeente Haarlem.

Kennis
Vanwege de kennis en betrokkenheid zijn door de werkgroep ook bijdragen geleverd aan onder meer de ontwikkeling van het masterplan en het ecologisch groenplan IVORIM (Integrale vernieuwing openbare ruimte in Meerwijk) en het Warmtenet Schalkwijk (Meerwijk).

Maaibeheer gazon in Meerwijk
Op een gazon in Meerwijk is in 2019 iets bijzonders gebeurd. Naar aanleiding van enthousiaste opmerkingen van een omwonende is op verzoek van een vrijwilliger een klein deel van een gazon met wandelpaden niet meer vrijwel wekelijks gemaaid. Er vormde zich nu een grasveldje met hoge kruiden en grassen dat eenmaal in het najaar is gemaaid, waarbij het maaisel is afgevoerd. Planten vormen er nu zaad. Vlinders, bijen en andere dieren kunnen er hun voortplantingscyclus in voltooien. Het is belangrijk voor vogels die er voedsel vinden. Voordeel van de maatregel is dat de ecologische waarde toeneemt en daarmee de biodiversiteit. Je haalt natuur in de stad. Geslaagd voorbeeld van dit net beginnende beheer is het trapveld in het Poelbroekpark. Hier wordt gefaseerd beheerd.
Er is enthousiast op deze ontwikkeling gereageerd. Men wil dat de maatregel in overleg met buurtbewoners en rekening houdend met andere belangen wordt uitgerold over Haarlem.

Omvormingsbeheer Poelbroekpark
De afgelopen jaren bleek dat de achterstand in het natuurbeheer van het Poelbroekpark zo groot is dat vrijwilligers alleen de achterstand niet kunnen wegwerken. In de zomer van 2019 is daarom met behulp van een kraantje door een aannemer het vrijwilligerswerk ondersteunt. Het kraantje verwijderde in het rietland achtergebleven boomstobben met wortels. Deze boomstobben zijn samen met achtergebleven takken op hopen gedeponeerd en afgedekt met aarde. Hierdoor is het door achterstallig beheer ontstane bos omgevormd tot rietland voor moerasvogels zoals de Roerdomp. De opgeworpen hopen zijn voor insecten en kleine zoogdieren. De door de werkzaamheden ontstane poelen zijn voor libellen en amfibieën. Het omvormen vergroot het leef- en voedselgebied van de IJsvogel. Na afloop waren er excursies voor de vrijwilligers van de Natuurwerkgroep van het Poelbroekpark, die het gebied beheren.

Werkdagen
De werkdagen in het Poelbroekpark zijn op zaterdag van 10.00 uur tot ca. 14.30 uur. De werkgroep houdt tijdens de werkdagen rekening met de RIVM-richtlijnen in verband met de wereldwijde Coronapandemie. We verzamelen voor het hek van Doe-Tuincomplex Poelbroektuin (aan het fietspad naar Vijfhuizen).
De data voor 2021: 3 juli, 24 juli, 14 augustus, 28 augustus, 18 september, 16 oktober,
6 november (Landelijke Natuurwerkdag), 20 november en 18 december.

Excursies
Om mensen in contact te brengen met de wilde natuur van het Poelbroekpark en voorlichting te geven over het vrijwilligerswerk organiseert de natuurwerkgroep in mei en juni excursies. Wil je weten welke planten, dagvlinders, libellen en broedvogels in het Poelbroekpark leven en uitleg krijgen over het vrijwilligerswerk? Geef je op bij excursieleider Niko Buiten, nikobuiten@online.nl. We verzamelen bij de poort van het Doe-tuincomplex Poelbroektuin, aan het fietspad naar Vijfhuizen. In 2021 worden de volgende excursies georganiseerd:
– Zaterdag 26 juni, 10.00 tot 12.00 uur: libellen- en dagvlinderexcursie.